ÇOCUKLARDA ETKİN DİNLEME BECERİSİ

Bazen hepinizin bu çocuk beni dinlemiyor, yüzüme bile bakmyor ben onunla konuşmuyorum sanki gibi şikayetleri oluyor eminim ki. Bu yaşadığınız anlar özel nedenlerden veyahutta tutarsız iletişim metodlarımızdan kaynaklanabilirken, çocuklarınızla iletişiminizde
yapacağınız ufak değişikliklerin gözle görülür farklar yaratabildiğini gözlemleyebilirsiniz.

Araştırma bulguları bebeklerin henüz anne karnındayken dinleme becerisinin oluşmaya başladığını göstermektedir. Bebeklik döneminde dinleme becerisi çocuğun hayatı
anlamlandırmasına yardım ederken, sonraları üretimde bulunmasına, konuşmasına katkıda
bulunur. Çocuğun kişisel özellikleri ve çevresel faktörlerin de etkisiyle dinleme becerisi her çocukta ya da çocuğun hayatının belli dönemlerinde farklılık gösterebilir. Dinleme becerisi kişinin hayatının her alanında fark yaratabilecek ve geliştirilebilir bir beceridir.

İnsanın sosyal bir varlık oluşu onu çevresiyle sürekli etkileşim mecburiyetinde bırakmaktadır. Bu nedenle gözlem ve dinleme becerileri ne kadar iyi gelişirse çevreden alınan bilgiler de o kadar iyi anlaşılabilir ve işlenebilir. Etkin dinlemeyi başarabilmekse bir çocuğun hayatına akademik başarısından sosyal ilişkilerine kadar birçok alanda katkı sağlayacaktır.

Peki çocuklarda dinleme becerisini geliştirmek için neler yapılabilir?

-Çocuklar iletişim kurmayı sizi gözlemleyerek öğrenir; ilk önce kendiniz iyi bir dinleyici olmaya çalışın. Çocuğunuzla konuşurken onun sözü bitmeden konuşuyorsanız, onun da sizin
sözünüzü kesmesi muhtemel olacaktır. Karşınızdakini çocuk da olsa sonuna kadar dinleyip, sözünü kesmeden onu anladığınızı gösteren işaretlerle dinleyin. Böylece saygıyla dinlenen çocuğunuz da sizi bu şekilde dinleme eğilimi gösterecektir.

-Bir soru sormadan veya bir yönerge vermeden önce çocuğunuzun ismini söyleyin. Çocuğunuzun ismini söylediğinizde bu hem onun varlığına gösterdiğiniz bir saygı olacaktır, hem de çocuğunuz kendisine bir şey söyleneceği için sizi dikkatini size verecektir.
Kendisine hitap edildiğini cümlenin ortasında anladığında ise sözünüzü tekrar etme olasılığınız yükselecektir.

-Çocuğunuzla konuşurken her zaman göz kontağı kurun, ve çocuğunuzdan da bunu
beklediğinizi ona hissettirin. Göz kontağı insan iletişiminde en temel unsurlardan bir tanesidir.

-Eğer çocuğunuza önemli birşey söyleyecekseniz, “beni çok dikkatli dinlemeni istiyorum, seninle önemli birşey paylaşacağım” şeklinde bir cümle ile dikkatini size vermesini sağlayın.

- Çocuğunuzla ne kadar çok konuşursanız dinleme becerisini o kadar çok geliştirebilirsiniz. Gazetede okuduğunuz, onun yaşına uygun olan bir haberi ona anlatabilir, alışverişe çıktığınızda kendi annenizin sizi nasıl alışverişe çıkardığından, en çok neler almayı
sevdiğinizden bahsedebilir, mutfakta yemek yaparken “içine iki bardak süt, bir kase de un koyuyorum” şeklinde yaptığınız yemeği tarif edebilirsiniz. Bunun gibi günlük hayatın içerisinde yaptığınız birçok şeyi sözel olarak da dile getirebilir; çocuğunuza vermek istediğiniz bilgileri yolda yürürken ya da başka bir işle uğraşırken onunla paylaşabilirsiniz.

*Çocuğunuz sizi dinlemiyor gibi gözükebilir, ama bir başka gün sizin ona anlattıklarınızı başka bir kişiye anlatırken duyabilirsiniz.

-Çocuğunuzla kitap okuma etkinliğini interaktif bir şekilde yapabilirsiniz. Sayfayı çevirmeden “sence bundan sonra ne olacak” gibi sorularla, çocuğunuzunun sizi aktif bir şekilde dinlemesini sağlayabilirsiniz. Çocuğunuz cevap veremez ise başa dönüp hikayeyi
tekrar okuyabilir, hatırlatmalar yapabilirsiniz. Ayrıca hikayeyi bitirmeden, sonunu çocuğunuza da sorabilirsiniz.

- Ailecek beraber hikayeler yazabilir, ailenin her bireyinin katkısıyla ortak bir hikaye yaratabilirsiniz. Bu etkinlikte sırayla her aile bireyi bir cümle söyler, diğeri de hikayenin devamını getirebilmek için onu dinlemek durumunda olur. Bu etkinlik sizin için hem eğlenceli olacak, hem de çocuğunuzun dinleme ve ifade edici dil becerilerini geliştirecektir.

- Çocuğunuzun dinleme becerisini basit oyunlarla da destekleyebilirsiniz. Mesela evde bir eşya seçin, ve bu eşyayı çocuğunuza “köşeleri var, iki renkten oluşuyor, yumuşak bir dokusu var” gibi ifadelerle tarif edin, ve çocuğunuzdan aklınızdaki eşyayı bulmasını isteyin. Çocuğunuzun bu oyunu oynayabilmesi için sizi çok dikkatli dinlemesi gerekecektir.

- Çocuğunuza “mutfaktan peçete, iki çatal ve bir bardak getirir misin?” tarzında yönergeler verip, başarılı olduğunda küçük pekiştireçler vererek onun dinleme ve yönerge alma becerilerini kademeli olarak geliştirebilirsiniz.

- Çocuğunuzdan gözlerini kapatmasını ve çıkardığınız sesleri tanımasını isteyebilirsiniz. Mesela çocuğunuzun gözleri kapalıylen pencereyi kapatın, yere kitap düşürün, ışığın açma kapma düğmesine basın, bardağa su koyun. Bu ve buna benzer sesler üretip çocuğunuzdan duyduğu sesin nereden geldiğini tahmin etmesini isteyin.

Bu etkinliklerin çocuğunuzun sadece etkin dinleme becerisini arttırmakla kalmayıp sizinle ve çevresiyle olan iletişimini de güçlendirdiğini, odaklanma süresini arttırdığını, alıcı ve ifade edici dil becerilerini de geliştirdiğini fark edeceksiniz. Unutmayın doğru dinleme becerisi, kendi çevrelerini sağlıklı bir şekilde fark etmelerinin temel unsurudur. Kendiniz de burada belirtilen etkinliklere benzer birçok oyun üretebilir, günlük yaşam içerisinde çocuğunuzla iletişiminizde özen göstereceğiniz bazı noktalarla, onunla daha sağlıklı bir iletişim
kurabilir, çocuğunuzun arkadaşlarını, öğretmenlerini daha etkin dinlemesine katkıda bulunabilirsiniz.

Gül Şefkat Anaokulu

Yapılan Yorumlar



Faydalı olabildiysek ne mutlu bize.Biz teşekkür ederiz ilgili bir anne olduğunuz için.


cok tesekkurler ilac gibi geldi
yazilarin devamını sabirsizlikla bekliyorum


Yorum Ekle